Pojęcie zrównoważonego rozwoju ma już prawie 30 lat. Oznacza ono wzrost gospodarczy, który nie przyczyni się do pogorszenia warunków życia przyszłych pokoleń. Choć zwrot ten na stałe zagościł w słowniku polityki i biznesu, jego znaczenie wciąż się rozwija, między innymi dzięki społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw.

Trudno dziś wyobrazić sobie strategię rozwoju państwa, czy plan biznesowy jakiejkolwiek firmy, które w pewien sposób nie nawiązywałyby do tej zasady. W Polsce coraz więcej uwagi poświęca się „zielonemu wzrostowi gospodarczemu”.
Ma on, w założeniu zapewnić przede wszystkim bezpieczeństwo energetyczne, konkurencyjność kraju na arenie międzynarodowej, a także uniwersalny dostęp obywateli do owoców postępu gospodarczego i technologicznego. Standardem stało się także włączanie sektora prywatnego w realizację ekologicznej wizji przyszłości. Warto zastanowić się, na czym dokładnie może polegać rola biznesu w zrównoważonym rozwoju.

Zysk z ekowydajności

Jednym z podstawowych oczekiwań wobec biznesu jest minimalizacja negatywnego wpływu jego działalności na środowisko, przede wszystkim dzięki ograniczeniu emisji (zarówno gazów cieplarnianych, jak i odpadów). Ekowydajność i efektywność energetyczna umożliwiają realizację celów środowiskowych bez konieczności ograniczania produkcji i konsumpcji, których spadek przełożyłby się na spowolnienie wzrostu gospodarczego. Większość firm w ramach swojej odpowiedzialności społecznej, już niemal rutynowo przeprowadza termomodernizację budynków, poprawia wydajność transportu, czy wprowadza usprawnienia w logistyce. Jednym słowem, aspekty środowiskowe są istotne w całym łańcuchu dostaw. W obliczu rosnących kosztów energii, przedsiębiorców coraz łatwiej przekonać do ekoefektywności. Dodatkową zachętą dla wciąż zastanawiających się nad inwestycją w wydajność energetyczną mogą być wyliczenia wymiernych korzyści raportowane przez firmy od lat wdrażające prośrodowiskowe udoskonalenia.

Liderzy CSR liderami zrównoważonego rozwoju

Niemniej jednak, społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) ma tutaj głębszy wymiar. Ważnym aspektem wizji zrównoważonego rozwoju jest holistyczne spojrzenie na poszczególne elementy i aktorów systemu gospodarczego, jak środowisko naturalne, biznes czy społeczeństwo. W praktyce oznacza to szereg współzależności, a co za tym idzie – współodpowiedzialności. W tym kontekście odpowiedzialność biznesu oznacza właśnie zrozumienie tych powiązań i świadome odziaływanie na innych uczestników systemu. Wpływ biznesu to zatem nie tylko zmiana sytuacji otoczenia, zachodząca na przykład, gdy zakład produkcyjny, dzięki uruchomieniu własnej spalarni odpadów, sprzedaje pobliskiej gminie nadwyżkę wyprodukowanej energii na preferencyjnych warunkach. Równie istotne jest pobudzenie innych do podjęcia konkretnych działań. Typowym przykładem jest wprowadzanie wymogów środowiskowych dla dostawców. Są firmy, które wprost deklarują, że podejmują współpracę tylko z tymi podmiotami, które zobowiązały się do przestrzegania określonych norm środowiskowych. Co więcej regularnie audytują one swoich dostawców, sprawdzając czy realizują oni swoje zobowiązania. Często bywa też, że to firmy-zleceniodawcy pomagają dostawcom we wdrażaniu nowych wymogów. Jeszcze dalej idą przedsiębiorcy wspomagający rozwój nowych technologii, szczególnie tych „zazieleniających” wzrost gospodarczy. Nieraz wymaga to decyzji by zainwestować w innowacyjne rozwiązania, które być może nie przynoszą natychmiastowego zysku, jednak w długiej perspektywie pomogą zmniejszyć negatywny wpływ środowiskowy. Jeśli okażą się skuteczne, technologie te mogą być stopniowo udostępniane i wdrażane przez kolejnych uczestników systemu. Takie działania wyróżniają liderów zrównoważonego rozwoju na tle innych przedsiębiorstw. Firmy biorące odpowiedzialność o stan środowiska, w którym obecnie funkcjonują, inwestując w zielone technologie przyszłości, pomagają zapewnić dobrobyt także przyszłym pokoleniom.

Agnieszka Abec
koordynatorka projektów w Forum Odpowiedzialnego Biznesu