Pierwsza myśl, która nasuwa się w kontekście biznesu i edukacji, brzmi, przecież to ja-klient oczekuję, że firma dysponuje potrzebnym know-how do wykonania oczekiwanych przeze mnie usług czy produktów. Jaką więc wartość może nieść edukacja w biznesie? Co biznes ma do zaoferowania swojej publiczności?

W biznesie prowadzonym według reguł CSR (ang. corporate social responsibility), edukacja w sposób szczególny odnosi się do odpowiedzialności biznesu za świat i ludzi. Firmy edukując, otwierają się na interesariuszy. Budują w ten sposób kapitał relacji, wiedzy i doświadczenia, niezbędny do zmiany i rozwoju.

EDUKACJA

Rosną wymagania otoczenia dotyczące przejrzystości firm, w tym dostępu do informacji o ich pozabiznesowej działalności. Potwierdziło to badanie Barometr CSR (2013). Wyniki pokazują, że ponad połowa konsumentów w Polsce chciałaby mieć więcej informacji na temat podejmowanych przez firmy aktywności na rzecz społeczeństwa i środowiska. Taka postawa powoduje kształtowanie się nowej grupy świadomych konsumentów i konsumentek. Określani jako prosumenci podziwiają firmy, które szukają sposobów ułatwienia klientom ograniczenia marnotrawstwa, a także chcieliby, aby marki stanowiły gwarancję jakości/autentyczności produktów sprzedawanych za pośrednictwem Internetu (Raport Prosumer 2014, Havas Worldwide). Prosumenci są szczególnie wrażliwi na problemy społeczne i środowiskowe, a więc dotyczące wpływu na otoczenie odpowiedzialnej firm. Ze względu na podejmowane przez firmę praktyki prosumenci są gotowi w ten sposób kształtować wybory konsumenckie. Coraz częściej też wiedza na temat tego, w jaki sposób firma decyduje się odpowiadać na wyzwania społeczne i środowiskowe ma wpływ na decyzję o ewentualnym zatrudnieniu w danym miejscu. Pozostaje pytanie, czy biznes w Polsce jest gotowy na nowych, wymagających, “bardziej dociekliwych” interesariuszy, w tym również kontrahentów, społeczności lokalne, media.

Ten odpowiedzialny na pewno bardziej, z prostego powodu – słucha głosu swojego otocznia. Takim firmom zależy, by idee zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialnego biznesu były też zrozumiałe i istotne dla ich interesariuszy. Aby potrzebna zmiana nie odbywała się gdzieś poza nimi, ale by ludzie w nią włączeni widzieli szerszą perspektywę, wielowymiarowe skutki własnego działania i zaangażowania biznesu. Do tego procesu niezbędna jest edukacja. Edukacja wychowująca kolejne grupy prosumentów i prosumentek, odpowiedzialnych menadżerów, mądrych przywódców.

Edukacyjna misja odpowiedzialnego biznesu odbywa się na różnych polach. I nie wystarczy zająć się tylko edukacją pracowników i konsumentów. Kluczowe dla rozwoju CSR jest wsparcie zarządu, przekonanie najwyższej kadry zarządzającej o istotności, znaczeniu społecznej odpowiedzialności biznesu. Zrozumienie, że pojmowanie firmy wyłącznie w kategorii generatora zysku jest fałszywe, że istotą działalności gospodarczej powinno być budowanie wartości dla wszystkich interesariuszy. W świecie prezesów wciąż nie ma za wielu świadomych koniecznej zmiany, jednak przykład Richarda Bransona czy Paula Polmana to warte wskazania wyjątki. Edukacja płynąca z góry jest najbardziej skuteczna. Dzięki temu CSR może wejść w kluczowe obszary aktywności firmy, a nie pozostawać wydatkiem pierwszym do usunięcia w czasach kryzysu.

WIEDZA

Działania edukacyjne firm to także ich dobre praktyki CSR. W dniu, kiedy do Państwa rąk trafi kolejny numer dodatku tematycznego „CSR. Biznes Społeczeństwo Środowisko” Forum Odpowiedzialnego Biznesu zaprezentuje 13. już edycję Raportu „Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki”, czyli kompendium wiedzy dla wszystkich zainteresowanych zrównoważonym rozwojem. Wśród 420 przykładów działań firm znajdą się liczne przykłady poświęcone programom edukacyjnym przedsiębiorstw, obejmujące edukację ekologiczną, zdrowotną, pracowniczą i konsumencką. W programach edukacyjnych biorą udział partnerzy biznesowi, pracownicy, kadra menadżerska, klienci. Cały przekrój interesariuszy w zależności od celu edukacji.

W przypadku partnerów biznesowych duże znaczenie może mieć posiadanie odpowiednich procedur i dokumentów, które będą zachęcały lub po prostu wymagały również społecznie odpowiedzialnego funkcjonowania. Należą do nich na przykład kodeksy etyki czy postępowania.

W procesie edukowania społeczności lokalnych istotną rolę odgrywają konsultacje społeczne. Mówi się nawet o tym, że odpowiedzialna firma to taka, która jest w nieustannym dialogu. Otwartość firmy pozwala zbudować przestrzeń do wymiany wiedzy, doświadczeń, a także oczekiwań i możliwości każdej ze stron. To także okazja do zbadania potrzeb interesariuszy i może odkrycia nowych nisz biznesowych. Bo, co warto podkreślić, CSR to więcej niż zysk, ale zysk oczywiście być powinien.

Kiedy mówimy o edukacji innego, kluczowego interesariusza, jakim jest pracownik warto pamiętać o znaczeniu raportu społecznego, czyli sprawozdania firmy, które przedstawia jej pozafinansową działalność. Raport CSR zbiera i porządkuje obszary odpowiedzialności firmy. Jest dokumentem, który może być przydatny w takim samym stopniu zatrudnionemu, jak i inwestorowi, który chce lokować swoje fundusze w przedsięwzięcia odpowiadające jego wartościom.

Transfer wiedzy zakłada więc zaangażowanie nie tylko merytoryczne, ale również finansowe i czasowe. Przedsiębiorstwo musi dysponować odpowiednimi kompetencjami i zasobami. Wiedzieć do jakiej zmiany w procesie edukacji aspiruje.

ZMIANA

Jak wykazały badania KPMG w Polsce i Forum Odpowiedzialnego Biznesu „Społeczna odpowiedzialność biznesu: fakty a opinie” do największych wyzwań, w których rozwiązanie powinny angażować się firmy, należy zaliczyć: odpowiednie gospodarowanie odpadami, ochrona środowiska naturalnego, rozwój społeczności lokalnych, a także nauka i edukacja.

Między innymi w tych obszarach potrzebna jest zmiana i nowa wartość. Rozwiązywanie najbardziej palących kwestii społecznych i środowiskowych wymaga nowego sposobu myślenia o biznesie. Biznesie, który mierzy swój wpływ i uwzględnia interes swoich interesariuszy.

Odpowiedzialny biznes to też odpowiedzialni menadżerowie, którzy w swoich decyzjach biznesowych kierują się etyką i wartościami firmy. Którym znane jest pojęcie zrównoważonego rozwoju i którzy widzą w biznesie więcej niż zysk.

Mirella Panek-Owsiańska, prezeska Forum Odpowiedzialnego Biznesu

Artykuł pochodzi z publikacji CSR.Biznes Społeczeństwo Środowisko – CSR & Edukacja opublikowanej 31.03.2015.