Społeczna odpowiedzialność biznesu to znacznie więcej niż tylko pieniądze przekazywane przez firmy na cele charytatywne. Przedsiębiorstwa poważnie traktujące CSR powinny przyjąć zasady odpowiedzialności społecznej we wszystkich obszarach swojego funkcjonowania.

Dla wielu osób społeczna odpowiedzialność firm to jedynie przekazywanie pieniędzy przez biznes na rzecz osób potrzebujących. Zgodnie z tym rozumowaniem, firma odpowiedzialna to taka, która jakąś część swojego zysku przeznacza na pomoc np. chorym, dzieciom, osobom w trudnej sytuacji materialnej.

Tymczasem, nowoczesny CSR to raczej sposób w jaki firma zarabia pieniądze, a nie to, w jaki sposób je wydaje. Najważniejszy i najpopularniejszy standard dotyczący społecznej odpowiedzialności – ISO 26000 – określa na jakie obszary swojej działalności przedsiębiorstwa powinny zwracać uwagę, jeśli chcą postępować zgodnie z zasadami CSR. Okazuje się, że wszystkie elementy prowadzenia biznesu są istotne, każdy projekt i każde działanie firm może być realizowane w zgodzie z zasadami odpowiedzialności, bądź w sprzeczności z nimi.

Spójrzmy zatem jakie obszary społecznej odpowiedzialności opisane są w ISO 26000 i jakie przykładowe działania mogą podejmować firmy.

ŁAD ORGANIZACYJNY

W ramach tego obszaru firmy ustanawiają polityki, kodeksy i strategie CSR; tworzą mechanizmy pozwalające zarządzać całym procesem odpowiedzialności; prowadzą dialog z grupami, na które mają bezpośredni wpływ; a także komunikują swoje osiągnięcia w zakresie CSR.

PRAWA CZŁOWIEKA

Dla firm działających w Polsce ważne w tym obszarze są kwestie różnorodności w miejscu pracy oraz zapobieganie mobbingowi i dyskryminacji. Problem, na który muszą zwrócić uwagę polskie firmy posiadające globalne łańcuchy dostaw to łamanie praw człowieka np. u dostawców z krajów rozwijających się.

PRAKTYKI Z ZAKRESU PRACY

Ten obszar dotyczy wszystkiego, co związane jest z pracownikami danej firmy, ale także – uwaga! – z pracownikami podwykonawców. Do działań najczęściej podejmowanych przez przedsiębiorców należą: zapewnienie maksimum bezpieczeństwa w miejscu pracy; organizacja dodatkowych szkoleń podnoszących kwalifikacje pracowników; stwarzanie komfortowych warunków pracy dla osób szczególnie tego potrzebujących – np. kobiet w ciąży; włączanie pracowników w życie firmy, np. poprzez organizację otwartych spotkań z zarządem. Dużą popularnością w tym obszarze cieszy się wolontariat pracowniczy – firmy wspierają swoich pracowników, którzy wolontariacko angażują się w pomoc potrzebującym.

ŚRODOWISKO

Firmy powinny przede wszystkim uświadomić sobie, że ich decyzje i działania zawsze mają wpływ na środowisko, niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa lub branży w jakiej ono działa. Wiąże się to m.in. z wykorzystywaniem zasobów, emisją zanieczyszczeń lub wytwarzaniem odpadów. Dlatego firmy powinny podejmować działania, które zminimalizują ten negatywny wpływ. Można to robić na wiele sposobów, a do najpopularniejszych należą: prowadzenie działalności biurowej w sposób ekologiczny (np. mniejsze zużycie papieru, prądu); podniesienie efektywności ekologicznej we wszystkich procesach produkcyjnych (np. dążenie do mniejszego zużycia wody, ograniczenia emisji CO2); firmy budowlane mogą promować zasady zrównoważonego budownictwa, a przewozowe – zrównoważonego transportu. Przedsiębiorstwa w Polsce coraz chętniej decydują się na edukację swoich klientów w zakresie ekologii (bo często ważniejszy jest sposób używania produktu, a nie tylko sam proces jego stworzenia) – to też jest dobry sposób na wzięcie odpowiedzialności za swój wpływ na środowisko.

UCZCIWE PRAKTYKI ORGANIZACYJNE

Pod tą mało intuicyjną nazwą kryją się działania związane z etycznym postępowaniem firmy w kontaktach z innymi instytucjami (np. partnerzy biznesowi, konkurencja, administracja publiczna, organizacje branżowe). Zagadnienia związane z tym obszarem to m.in. przeciwdziałanie korupcji czy uczciwa konkurencja. Bardzo ciekawym pomysłem realizowanym w tym obszarze przez niektóre polskie firmy jest świadome włączanie przedsiębiorstw społecznych do grona swoich dostawców.

ZAGADNIENIA KONSUMENCKIE

W ramach odpowiedzialności wobec swoich konsumentów firmy powinny prowadzić przejrzyste i uczciwe działania marketingowe, edukować i rzetelnie informować klientów, promować konsumpcję zrównoważoną oraz w taki sposób projektować swoje produkty i usługi, aby ułatwić do nich dostęp osobom znajdującym się w niekorzystnej sytuacji społecznej.

ZAANGAŻOWANIE SPOŁECZNE I ROZWÓJ SPOŁECZNOŚCI LOKALNYCH

W tym obszarze zawiera się m.in. współpraca z organizacjami pozarządowymi i uczelniami wyższymi, tworzenie miejsce pracy, wsparcie projektów zdrowotnych i edukacyjnych, a także prowadzenie działań filantropijnych, czyli po prostu przekazywanie pieniędzy potrzebującym.

Jak widać, CSR to nie jest wycinek działalności firmy, lecz kompleksowa strategia obejmująca wszystkie aspekty funkcjonowania przedsiębiorstw. Dlatego nie należy traktować go w oderwaniu od właściwej działalności biznesowej, tym bardziej, że społeczna odpowiedzialność i sukces w biznesie zwykle idą w parze.

Marcin Grzybek
Koordynator Projektów Forum Odpowiedzialnego Biznesu