Czy kupując jakiś produkt zastanawiają się Państwo kto i w jakich warunkach go wyprodukował? Czy producent uczciwie zapłacił swoim pracownikom i dostawcom? Czy firma stara się chronić środowisko naturalne? Czy szanuje swoich klientów? Jak poznać, która z firm jest naprawdę odpowiedzialna?

Sama idea społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR – Corporate Social Responsibility) jest stosunkowo młoda, być może dlatego CSR błędnie sprowadzany jest tylko do sponsorowania inicjatyw sportowych lub akcji marketingowych.

Odpowiedzialny szef

Warto zapamiętać, że CSR to nie public relations ani działania charytatywne, w praktyce CSR to coś więcej. To pewna filozofia zarządzania, która mówi o odpowiedzialności firmy za wpływ, jaki wywiera na ludzi i środowisko. W Polsce jako pierwsze zaczęły stosować ją przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym, obecnie coraz więcej firm polskich zaczyna doceniać włączenie elementów odpowiedzialności biznesu do swoich strategii rozwoju biznesu. W tej idei nie chodzi o to, aby firmy przestały zarabiać i przynosić zyski, ale liczy się w jaki sposób to robią i czy uwzględniają przy tym kwestie etyczne, społeczne i środowiskowe. To także ważne pytanie o miejsce biznesu w społeczeństwie, jego rolę, odpowiedzialność i jej granice.

Odpowiedzialny społecznie pracodawca nie tylko przestrzega praw człowieka, prawa pracy i zasad BHP, ale dba o rozwój zawodowy zatrudnionych osób, przejrzyście komunikuje o zasadach i możliwościach otrzymywania awansu. Pozwala na zachowanie równowagi między życiem prywatnym i zawodowym, poprzez na przykład wprowadzenie jasnych regulacji dotyczących nadgodzin, elastycznych godzin pracy (przyjścia/wyjścia do biura) czy pracy na odległość. W raportach Forum Odpowiedzialnego Biznesu zebraliśmy ponad 1200 dobrych praktyk firm, które na różne sposoby dbają o swoich pracowników, np. szanują potrzeby młodych rodziców, tworzą różnorodne zespoły, przestrzegają kodeksów etycznych. Pracownicy to pierwsi ambasadorzy swoich firm, doskonale odróżniający hipokryzję i działania pozorne od prawdziwego szacunku dla ludzkiej pracy.

Uwzględnić głos otoczenia

W myśl idei społecznej odpowiedzialności, firma stara się również ograniczać swój negatywny wpływ na środowisko naturalne. Firmy szukają proekologicznych rozwiązań na przykład w zakresie gospodarowania odpadami, wodą czy wydzielania szkodliwych substancji do powietrza. Takie działania opłacają się zarówno firmie, jak i nam wszystkim. Wprowadzenie zasad ekobiur, czyli m.in. dwustronnego drukowania, używanie papieru z makulatury czy też edukowanie pracowników jak ważne jest gaszenie świateł i wyłączanie komputerów leży w zasiegu każdej firmy, wystarczy tylko trochę wiedzy i ekologicznej wrażliwości.

Prowadzenie biznesu w sposób odpowiedzialny oznacza również budowanie relacji ze środowiskiem lokalnym: mieszkańcami, władzami lokalnymi, uczelniami w miejscach w których firma prowadzi działalność i na życie których ma wpływ. Podejmując współpracę na rzecz konkretnej miejscowości, biznes staje się partnerem w rozwiązywaniu różnego rodzaju problemów społecznych, takich jak na przykład bezrobocie wśród młodzieży czy brak wystarczającej opieki medycznej oferowanej starszym ludziom. Jako przykład takich działań można podać wpieranie kampanii prozdrowotnych, fundowanie stypendiów dla młodych naukowców czy współpracę z lokalnymi organizacjami pozarządowymi. Często nie doceniamy jak duży jest wkład biznesu w rozwój lokalny, ilu inicjatyw edukacyjnych nie odbyłoby się gdyby nie wsparcie firmy lub jej pracowników pracujących jako wolontariusze.

Biznes odpowiedzialny to podejmowanie uczciwych działań rynkowych w stosunku do dostawców i innych partnerów biznesowych. Oznacza to między innymi terminowe płacenie faktur, wspieranie lokalnej gospodarki przez nawiązywanie współpracy z lokalnymi przedsiębiorcami czy też zapobieganie nadużyciom i korupcji. Już teraz na stronach niektórych firm znaleźć można kodeksy etyczne, które dokładnie określają zasady współpracy z dostawcami i kontrahentami. Odpowiedzialna firma stara się swoje zasady wprowadzać także w całym łańcuchu dostaw, a więc u mniejszych podmiotów, które są jej dostawcami i często zależą od jej kondycji.

Idąc dalej, wprowadzanie w życie zasad CSR przez firmę powinno w ostateczności prowadzić do oferowania takiej usługi i/lub produktu, który spełnia wymagane standardy jakości. Ważne jest również podawanie przez firmę wiarygodnych, rzetelnych, przystępnie napisanych (tj. bez znanych nam dobrze gwiazdek i drobnego druku na dole strony) informacji o produkcie lub usłudze – na przykład o zawartości cukru w napoju lub też rzeczywistej stopie oprocentowania kredytu. Wszystko po to, aby konsumenci mogli podejmować świadome decyzje zakupowe. Postępując uczciwie i odpowiedzialnie firma może zyskać wiernych klientów, zachowania nieetyczne są w erze mediów społecznościowych dużo łatwiejsze do wykrycia i nagłośnienia. A raz utraconą reputację i zaufanie bardzo trudno odzyskać.

Nie ma firm idealnych…

Nie ma firm, o których w 100% można powiedzieć, że są społecznie odpowiedzialne. Nie ma firm kryształowych, tak jak nie ma ludzi bez skazy. Są jednak przedsiębiorcy, którzy starają się działać odpowiedzialnie, przyczyniać się do polepszenia jakości życia swoich pracowników i społeczności lokalnych. Warto sprawdzać, którym firmom można zaufać i nagradzać ich naszymi pieniędzmi. Warto wiedzieć jak odróżniać prawdziwe zaangażowanie firmy w rozwiązywanie problemów społecznych od działań czysto wizerunkowych.

Na tym portalu znajdą Państwo wiele przykładów pokazujących, że biznes może działać w sposób społecznie odpowiedzialny, ale zależy to także od naszej aktywności i świadomości jako pracowników, klientów czy konsumentów.

Mirella Panek-Owsiańska
Prezeska Forum Odpowiedzialnego Biznesu